ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು | Fundamental Rights

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ( Fundamental Rights )

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು, mulabhutha hakkugalu in kannada, fundamental rights, right against exploitation, right to constitutional remedies

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು, mulabhutha hakkugalu in kannada, fundamental rights, right against exploitation, right to constitutional remedies

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಮೂಲ ಕಾರಣವೇ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು , ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯೂ ಶಾಂತಿ , ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಮಾನವೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನೆ “ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ” ಎನ್ನುವರು , ಇಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 3 ನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ , 12 ನೇ ವಿಧಿಯಿಂದ 35 ನೇ ಮನೆಗೆ ವಿಧಿವರೆಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ . ಇಂತಹ ಮಹತ್ವವಾದಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂವಿಧಾನದ ‘ ಜಲ್ಸ್ ಆಫ್ ರೈಟ್ಸ್ ‘ ( Bills of Rights ) ಎಂಬ ಹಕ್ಕುಗಆಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ . ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ , ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕ , ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಅಂಶಗಳೇ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು , ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು “ ಭಾರತದ ಮ್ಯಾಗ್ನಕಾರ್ಟ ” ( Magna carta of India ) ಎನ್ನುವರು .

 

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಕೊನೆಯ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ 1949 , ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು .

ಇಂತಹ ಮಹತ್ವವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .

ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಚಾರ್ಟರ್ , ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬಿಲ್ಸ್ ಆಫ್ ರೈಟ್ಸ್ , ಮಾನವನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು .

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜಾನ್‌ಲಾಕ್ , ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಜೆ.ಜೆ. ರೊಸೋ ಮತ್ತು ಮಾಂಟೆಸ್ಟೋರವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಅದರಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರೇರಣೆ ಹೊಂದಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯಲು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿತು . 1895 ರ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಮಸೂದೆ ( The Constitution of India bill )  . ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು

 

1925 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಅನಿಬೆಸೆಂಟ್‌ರವರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ( Common wealth

of In dia bill ) ನಲ್ಲಿ

  1. ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ,
  2. ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ,
  3. ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ,
  4. ಸಭೆ ಸೇರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ,
  5. ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯದ ನಿಷೇಧ ,
  6. ಉಚಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ,

7 , ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು . ಮುಂತಾದ 7 ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿತ್ತು .

1928 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದವು .

ಇದರ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕೂಡ ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ 11 ಜನರ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು .

ಈ ವರದಿಯು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಅಳವಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮೊಟುಕುಗೊಳಿಸಬಾರದೆಂದು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿತು .

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು

1)ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು

2 ) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು

3 ) ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಹಕ್ಕು

4) ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಹಕ್ಕು

5 ) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು

ಎಫ್ ) ಸಂವಿಧಾನ ಪರಿಹಾರ ಹಕ್ಕು

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.