June 27, 2022

ತತ್ಸಮ ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳು

ತತ್ಸಮ ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳು,kannada tatsama tadbhava,tatsama tadbhava in kannada,tatsama tadbhava words list in kannada

 

ತತ್ಸಮ ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳು,kannada tatsama tadbhava,tatsama tadbhava in kannada,tatsama tadbhava words list in kannada

 

 

 

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಗಳಿಂದ ಆ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಹಲಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ .ತಕ್ಕಮಗಳು – ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ವಿಕಾರ ಹೊಂದದೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಕಬ್ಬಗಳು ತತ್ಸಮಗಳು , ಕನ್ ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ ಎಂದರೆ ಸಮಾನವಾದುದು – ಇಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ( ಎಂದು ಅರ್ಥ ) ಇವನ್ನು ಕೆಲವರು ಸಮಸಂಸ್ಕೃತ ಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುವರು ( ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೂ ಇವು ಸಮಾನರೂಪಗಳೆಂದು ತಾತ್ಪರ್ಯ ) , ಅಲ್ಲದೆ ತದ್ಭವ ಕಟ್ಟಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕತ್ತಮ ಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿದೆ . ಕರ್ತ , ಶತ್ರು , ಸ್ತ್ರೀ , ಸ್ತ್ರೀ , ವನ , ಮಧು , ಕಮಲ , ಭವನ , ಭವನ , ಶಯನ , ಶ್ರುತಿ , ಸ್ಮೃತಿ ಸುದ್ದಿ , ಸಿಡ್ನಿ , ಕವಿ , ಕಾವ್ಯ , ರವಿ , ೧೮ , ಬಿಪಿ , ಪಸು , ಶಿಶು , ಲಪ್ಪ , ಭಾನು , ದು , ಮ , ಪತಿ , ಗತಿ – ಇತ್ಯಾದಿ

ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವಿಕಾರವನ್ನಾಗಲಿ , ಪೂರ್ಣ ವಿಕಾರವನ್ನಾಗಲಿ , ಹೊಂದಿ ಬಂದಿರುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತದ್ಭವಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವರು ( ತತ್ ಎಂದರೆ ಅದರಿಂದ ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಭವ ಎಂದರೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ಎಂದು ಅರ್ಥ ) . ( ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸಮಸಂಸ್ಕೃತ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೂ ವಾಡಿಕೆ ) ಉದಾಹರಣೆಗೆ : – ಮಾಲೆ , ಸೀತೆ , ಉಮೆ , ವೀಣೆ , ಅಜ್ಜ , ಬಂಜೆ , ಸಿರಿ , ಬಾವಿ , ದನಿ , ಜವನಿಕೆ , ನಿದ್ದೆ , ಗಂಟೆ , ಜೋಗಿ , ರಾಯ , ಕೀಲಾರ , ಪಟಕ , ಸಂತೆ , ಪಕ್ಕ , ಪಕ್ಕಿ , ಚಿತ್ತಾರ , ಬಟ್ಟ , ಆಸೆ , ಕತ್ತರಿ – ಇತ್ಯಾದಿ . ( i ) ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳ ಪಟ್ಟಿ : ರೂಪ ರೂಪ ಸಂಸ್ಕೃತ ರೂಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ರೂಪ

ಸಂಸ್ಕೃತ ರೂಪ               

ದಯಾ

ಕರುಣಾ

ನಾರೀ

ನದಿ

ವಧೂ

ಸರಯೂ

ಸ್ವಯಂಭೂ

ಮಾಲಾ

ಬಾಲಾ

ಲೀಲಾ

ಗಂಗಾ

ನಿ ೦ ದಾ

ಶಾಲಾ

ರಮಾ

ಉಮಾ

ದಮಾ

ಕ್ಷಮಾ

ಆಶಾ

ಸಂಸ್ಥಾ

 

 ವ್ಯತ್ಯಾಸ ರೂಪ

ದಯೆ ದಯ

ಕರುಣೆ, ಕರುಣ

ನಾರಿ

ನದಿ

ವಧು

ಸರಯು

ಸ್ವಯಂಭು

ಮಾಲೆ

ಸೀತೆ

ಬಾಲೆ

ಲೀಲೆ

ಗಂಗೆ

ನಿಂದೆ

ಶಾಲೆ

ರಮೆ

ಉಮೆ

ದಮೆ

ಇತ್ಯಾದಿಗಳು

ತತ್ಸಮ- ತದ್ಭವ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದಿವೆಯೋ ಅಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ‘ ತತ್ಸಮ ‘ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ . ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪದಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಬಂದು ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪದಗಳೇ ‘ ತದ್ಭವ ‘ ಗಳು . ತತ್ಸಮಗಳು ತದ್ಭವಗಳಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು .

  1. ‘ ಆ ‘ ಕಾರಾಂತಗಳು , ‘ ಏ ‘ ಕಾರಾಂತಗಳಾಗುತ್ತವೆ . ಉದಾ : ದಯಾ – ದಯೆ , ಬಾಲಾ – ಬಾಲೆ , ಗಂಗಾ – ಗಂಗೆ
  2. ‘ ಈ ‘ ಕಾರಾಂತಗಳು ‘ ಇ ‘ ಕಾರಾಂತಗಳಾಗುತ್ತವೆ . ಉದಾ : ನದೀ – ನದಿ , ಕಾವೇರೀ – ಕಾವೇರಿ , ಗೌರೀ – ಗೌರಿ
  3. ಪದಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿರುವ ‘ ಋ ‘ ಅಕ್ಷರವು ‘ ರಿ ‘ , ‘ ರು ‘ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು . ಉದಾ : ಋತು – ರುತು , ರಿತು , ಋಣ – ಠಿಣ , ರುಣ
  4. ‘ ಋ ‘ ಕಾರಗಳು ‘ ಅರ್ , ಆರ್ ‘ ಕಾರಗಳಾಗುವುವು . ಉದಾ : ಕತೃ – ಕರ್ತಾರ , ದಾತೃ – ದಾತಾರ , ನೇತೃ – ನೇತಾರ
  5. ‘ ನ್ ‘ ಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ , ‘ ನ್ ‘ ಕಾರ ಲೋಪವಾಗುತ್ತದೆ . ಉದಾ : ರಾಜನ್ – ರಾಜ , ಕರಿನ್- ಕರಿ , ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮ , ವಿಷ್ಣುನ್ – ವಿಷ್ಣು , ಮಹೇಶ್ವರನ್-,ಮಹೇಶ್ವರ
  6. 6.ವರ್ಗದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮೂರನೆಯ ಅಕ್ಷರ ಬರುತ್ತದೆ . ಉದಾ : ಚತುರ – ಚದುರ , ದೀಪಿಕಾ – ದೀವಿಗೆ , ಆಕಾಶ ಆಗಸ .
  1. ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರಗಳು ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರಗಳಾಗುತ್ತವೆ . ಉದಾ : ಘಂಟಾ – ಗಂಟೆ , ಫಕ – ಗೂಗೆ , ಅರ್ಘ – ಅಗ್ಗ .
  2. ‘ ಯ ‘ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ‘ ಜ ‘ ಅಕ್ಷರವು ಬರುವುದು . ಉದಾ : ಯಶ – ಜಸ , ಯಜ್ಞ -ಜನ್ನ , ಯೋಗಿ – ಜೋಗಿ ,
  3. ‘ ಶ ‘ ಹಾಗೂ ‘ ಷ ‘ ಅಕ್ಷರಗಳು ‘ ಸ ‘ ಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ . ಉದಾ : ಪಶು – ಪಸು , ಹರ್ಷ – ಹರುಸ , ಶೇಷಾ – ಸೇಸೆ .
  4. ‘ ‘ ಅಕ್ಷರವು ದ್ವಿತ್ವ ‘ ಕ ‘ , ದ್ವಿತ್ವ ‘ ಚ ‘ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು . ಉದಾ : ಅಕ್ಷ – ಅಚ್ಚ , ಅಕ್ಷರ – ಅಕ್ಕರ , ಲಕ್ಷ – ಲಕ್ಕ
  5.  ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳು ಸರಳರೂಪ ಹೊಂದುತ್ತವೆ . ಉದಾ : ಚಂದ್ರ- ಚಂದಿರ , ತ್ರಾಣ – ತರಣ , ಭಕ್ತ – ಬಕುತ

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.